Η συμβολή της αστρονομίας στην εξέλιξη του ανθρώπου

Το νοητικό σχήμα που δημιουργεί το παράδοξο της αστρονομίας, είναι η απόσταση. Ενώ η αστρονομία μάς διδάσκει ότι όλα βρίσκονται μακριά, οι επιπτώσεις αυτής της πραγματικότητας αγγίζουν ό,τι έχουμε πιο κοντά μας, δηλαδή τον εγκέφαλο.

«Η επαναστατικότητα της σκέψης του Einstein»

∆ιάλεξη του Καθηγητή Νίκου Λυγερού

«Η επαναστατικότητα της σκέψης του Einstein»

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ∆ΟΣ - ΤΜΗΜΑ ΘΡΑΚΗΣ

Κοµοτηνή 25-05-2009

Θα αναλύσουµε την επαναστατικότητα της σκέψης του Einstein. ∆εν λέω ευχαριστώ που µε καλέσατε, µα ευχαριστώ, που δίνετε σηµασία σε µια προσωπικότητα όπως είναι ο Einstein, για τον οποίο απλώς θα κάνω αναφορές για να µην τον ξεχάσουµε. 

Η επαναστατικότητα του Einstein όσον αφορά στη σκέψη δεν είναι προσεγγίσιµη εύκολα, άρα θα θέσω ένα πλαίσιο. Είµαστε στο πλαίσιο της θεωρίας των επαναστάσεων στον επιστηµονικό χώρο, η θεωρία του Thomas Kuhn. Και θα χρησιµοποιήσουµε το κριτήριο του Popper, για τη διαψευσιµότητα, όσον αφορά αυτόν τον άνθρωπο. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο θα αναλύσουµε τη σκέψη του. Θα έχουµε µερικές αναφορές καθαρά στη Φυσική. Αλλά η ιδέα είναι, πώς αντιµετώπιζε ένα πρόβληµα Φυσικής, γιατί εδώ είναι Τεχνικό Επιµελητήριο και οι µηχανικοί έχουν να αντιµετωπίσουν προβλήµατα Φυσικής. Ή έχουν να εξηγήσουν στην κοινωνία µερικά προβλήµατα, τα οποία δεν κατέχει και πρέπει, ως ειδήµονες, να θέσουν έναν προβληµατισµό για να πουν, εάν ένα έργο µπορεί να γίνει ή όχι. Εδώ το θέµα µας είναι λίγο πιο δύσκολο γιατί το έργο είναι αφαιρετικό, δηλαδή δεν είναι κάτι που το βλέπουµε αµέσως.

Ο Θεός είναι η σκέψη της ανθρωπότητας

Ο Θεός είναι η σκέψη της ανθρωπότητας. Δηλαδή, είναι όπως τα κύτταρα. Όταν έχεις μόνο τα κύτταρα, ένα σύνολο κυττάρων, δεν κάνουν τίποτα. Όταν έρχονται σε σχέση το ένα με το άλλο και προχωρούν να κάνουν κάτι μαζί, δημιουργούν έναν εγκέφαλο. Αυτός ο εγκέφαλος μετά, δημιουργεί μια σκέψη. Η σκέψη δεν έχει καμία σημασία για το κάθε κύτταρο. Όμως η σκέψη υπάρχει.

Νίκος Λυγερός

(απόσπασμα από μια συνέντευξη)

Το ιερό του όλου

Δεν υπάρχει ψηφίδα που να είναι ιερή από μόνη της. Κι όσες κι αν να βάλεις, αν δεν έχουν κάποια δομή αν δεν σηκώνουν με την ύπαρξή τους κάποια εικόνα, δεν αλλάζει απολύτως τίποτα.

Ο «αιώνιος γυρισμός» του Νίτσε και το «θεώρημα επανάληψης» του Πουανκαρέ

Φρήντριχ Νίτσε 1844 – 1900

Γράφει ο Νίκος Καζαντζάκης στην «Αναφορά στον Γκρέκο», συνεπαρμένος από την φιλοσοφία του Γερμανού φιλοσόφου Φρήντριχ Νίτσε:

«….o χρόνος, συλλογίστηκες είναι απεριόριστος˙ η ύλη είναι περιορισμένη˙ αναγκαστικά λοιπόν θα ’ρθει πάλι στιγμή που όλοι ετούτοι οι συνδυασμοί της ύλης θα ξαναγεννηθούν οι ίδιοι, οι απαράλλαχτοι. Ύστερα από χιλιάδες αιώνες ένας άνθρωπος σαν και μένα, εγώ ο ίδιος, θα σταθώ πάλι στο βράχο τούτον τον ίδιο και θα ξανάβρω την ίδια ιδέα. Κι όχι μονάχα μια φορά, αναρίθμητες φορές˙ καμιά λοιπόν ελπίδα το μελλούμενο να ’ναι καλύτερο, καμιά σωτηρία˙ πάντα οι ίδιοι, απαράλλαχτοι, θα στριφογυρίζουμε στον τροχό του χρόνου. Και τα πιο εφήμερα καταντούν έτσι αιώνια, κι η πιο ασήμαντη πράξη παίρνει ανυπολόγιστη πια σημασία…..»

Μαθηματικά του Χάους

Το ντοκιμαντέρ του BBC έτος παραγωγής (2008) εξετάζει κατά πόσο οι εξελίξεις στα μαθηματικά στη διάρκεια του τελευταίου αιώνα έχουν αλλάξει τις αντιλήψεις μας γύρω από τις θεμελιώδεις αρχές του κόσμου στον οποίο ζούμε.
Καθώς είμαστε στα πρόθυρα τόσο οικονομικών όσο και κλιματικών ανατροπών, το ντοκιμαντέρ εξετάζει μέσω της μαθηματικής επιστήμης την απροθυμία μας να αντιμετωπίσουμε τις ανατροπές αυτές μέχρι τώρα και θέτει το ερώτημα εάν ακόμα και τώρα, προτιμούμε να εθελοτυφλούμε παρά να αντιμετωπίσουμε σκληρές αλήθειες.

Αχιλλέας και Πενθεσίλεια

Τραγωδία σε μία πράξη

Ν. Λυγερός

(Μετάφραση από τα γαλλικά: Σάνη Καπράγκου)

Σκηνή Ι: Αχιλλέας, Αίας

Ο Αχιλλέας, γονατιστός στο χώμα, μπροστά στο μνημείο του Πατρόκλου. Είναι μόνος με τον φίλο του. Σιωπή.Ο Αίας μπαίνει στη σκηνή και πλησιάζει με βήμα αργό στον Αχιλλέα. Γέρνει αργά πάνω του και του λέει κάτι στο αυτί.